Militaire boeken

Amsterdam, 24 november 2009

Een blonde vrouw met een getoupeerd kapsel wijst met haar priemende vinger naar mij. “U gaat met mij mee,” zegt ze op een toon die geen tegenspraak duldt. Ze draait zich om en loopt met klakkende hakken door de gang, er zeker van dat ze  zal worden gevolgd.

Met een gezicht vol met make-up en mijn haar in een vers opgemaakte paardenstaart, sta ik tien minuten later in de fouilleerhouding. Een mij onbekende jongeman met duct tape in zijn mond zit met zijn handen in mijn uniformjasje.

Een vrouw met een clipboard reikt mij een groen vel papier aan met daarop in grote letters een stukje tekst. “Dit ga je direct voorlezen.”

Vreemd. Ik had veel associaties van hoe televisie werkt. Maar dat het wat weg zou hebben van een gijzeling…

Meer Officier in Afghanistan video’s zijn te vinden op het Officier in Afghanistan YouTube kanaal.

“Oorlogsverslaggever Arnold Karkens maakt gehakt van Officier in Afghanistan,” zegt Wereld in Oorlog in haar vier-sterren recensie van Officier in Afghanistan. Om te vervolgen: “Zijn kritiek kwam overigens zonder dat hij het boek ook maar had gelezen. Dat is nogal kortzichtig, want verwijten dat de schrijfster partijdig zou zijn, blijken geheel onterecht.”

In eerste instantie dacht ik tijdens de Twitter conversatie waar Wereld in Oorlog aan refereert nog dat Karskens wellicht geïrriteerd was over de beschrijving* van een niet nader genoemde onafhankelijke journalist in mijn boek. Maar dat leek het niet te zijn, het zit dieper. Karskens gaat ervan uit dat een boek van een militair een “propaganda brochure” (06:00 AM – 02 Jul 12) is. Hij wil Officier in Afghanistan dan ook niet lezen: “ik lees liever de echte waarheid” (05:13 AM – 03 Jul 12).

Een interessante stellingname: dat boeken die door militairen zijn geschreven per definitie niet de waarheid beschrijven. Zouden militaire schrijvers dat ook vinden? Dat is een vraag waar ik met mijn proefschriftonderzoek direct antwoord op kan geven. Internationaal gezien geeft 60% van de militaire auteurs in hun voorwoord aan te vinden dat ze de waarheid vertellen. Voor sommigen is dat ‘de’ waarheid (in de bovenstaande grafiek aangeduid met ‘objectief’), anderen vinden dat ze ‘hun’ waarheid vertellen (‘subjectief’ in de grafiek).

Anthony Shaffer, de schrijver van Operation Dark Heart schrijft bijvoorbeeld:

This book is based on my recollections […].  I also drew on a journal that I kept at the time. While memory is never 100 percent accurate, I’ve done my best, with the help of others, to tell the story truthfully. (blz xi)

Conclusie: Militaire auteurs vinden het belangrijk om te laten weten dat zij vinden dat ze de waarheid beschrijven, zelfs als sommige journalisten dat a priori afwijzen.

 

*Het stukje over de niet nader genoemde onafhankelijke journalist:

Ik word uit deze netelige situatie gered door een kleine man met een baard van twee dagen, die een glimlach om zijn mond heeft, maar wiens ogen niet meelachen.

‘Klopt het dat u het hoofd luchttransportplanning van de navo bent?’ vraagt hij.

‘Correct,’ zeg ik.

Hij stelt zich voor, zowel aan mij als aan de ambassadeur en concentreert zich dan direct weer op mij.

‘Ik ben als onafhankelijk journalist hier in het gebied en ik zou graag naar Tarin Kowt, de toekomstige Nederlandse basis in Uruzgan gaan. Kunt u mij misschien op een vlucht plaatsen?’

Ik moet op mijn tong bijten om de vraag binnen te houden of zijn onafhankelijkheid niet geschaad wordt door gebruik te maken van de transportdiensten van militairen. Geïnspireerd door de diplomatieke omgeving en mijn eerdere fuck-up doe ik dat niet en ik ben trots op mezelf. Diplomaat is tenslotte een van de vele rollen die een hedendaagse militair feilloos moet kunnen vervullen, naast die van ontwikkelingswerker, bestuurder-manager en militair uiteraard. De 3D-aanpak wordt dat genoemd, ook wel bekend als de ‘Dutch Approach’: Defense, Diplomacy, Development.

‘Helaas, de navo voert op dit moment nog geen vluchten op stage four locaties als Uruzgan uit, maar wellicht vliegt Nederland al wel op Uruzgan.’ Ik wijs naar een van de officieren met wie ik ben aangekomen. ‘De Nederlandse chef staf, die dame daar, kan u daar meer over vertellen.’

Als een zoef-de-haas is hij onmiddellijk weer weg. Zelfs een dankjewel kan er niet van af.

(Officier in Afghanistan, blz 168-169)

 

“Wil je ‘m ook signeren?” krijg ik vaak te horen als ik een boek verkoop. Ik vind dat zelf ook leuk: een boek met een handtekening en een persoonlijke tekst van de schrijver. Maar dan moet die schrijver wel in de buurt zijn, iets wat zelden voorkomt.

Vanaf vandaag is dat voor Officier in Afghanistan geen probleem meer. Iedereen die niet in de gelegenheid is om een signeersessie of lezing bij te wonen, maar wel graag een gesigneerd exemplaar wil voor zichzelf of als cadeau voor iemand anders, kan die vanaf vandaag op de website bestellen. Signeren is gratis, u betaalt de normale boekenprijs plus verzendkosten van €3,25.

Een gesigneerd exemplaar ontvangen gaat heel simpel. Ga naar het bestelformulier. Vul de adresgegevens in waar het boek naar toe moet samen met uw emailadres. Vul in voor wie het boek gesigneerd moet worden en een eventuele tekstsuggestie. Na drukken op de knop ‘bestel’, ontvangt u van mij een email met het bankrekeningnummer om de betaling over te maken. Na ontvangst van het geld op de rekening, signeer ik uw persoonlijke exemplaar en stuur het binnen een week op.

Ik signeer niet alleen Officier in Afghanistan, maar ook  andere boeken waaraan ik heb bijgedragen: Task Force Uruzgan en We missen een man. En zelfs de door mij ingesproken audioversie van Dochter van Isfahan van Anita Amirrezvani is gesigneerd te verkrijgen.

 

‘s Morgens krijg ik een DM van een fan die schrijft dat ze diep geroerd was door de beschrijving* van konijnen knuffelende militairen in Destille Garden, het parkje op het hoofdkwartier van ISAF in Kabul.

“Stilmakend mooi fragment over die konijnen, en de methoden van aaien. Zo intiem,” schrijft ze.

’s Middags lees ik voor mijn proefschriftonderzoek in het boek Danger Close van kolonel Stuart Tootal, over diezelfde konijnen in datzelfde parkje. Als hij terugkomt op hoofdkwartier ISAF na maandenlang midden in zware gevechten in de zuidelijke provincie Helmand te hebben gezeten, schrijft hij:

I also felt no inclination to be among NATO staff officers who drank coffee in their pleasant garden cafeteria, which would not have looked out of place on the King’s Road and who got upset when someone suggested that the rabbits which populated the manicured lawns should be shot as vermin.(pp 285-286)

Dat blijft toch boeiend om te zien hoe hetzelfde fenomeen bij andere mensen zulke andere reacties teweeg kan brengen. Het gaat niet om de omstandigheden zelf, maar om je interpretatie ervan.

* Pagina 20-21, Officier in Afghanistan

 

Esmeralda Kleinreesink bij We missen een man © Harry de Jong“Welk verhaal is je nou bijgebleven?” vraagt journalist Coen Verbraak aan thrillerschrijver Charles den Tex tijdens de boekpresentatie van de veteranenbundel  We missen één man. Het is mijn tweede boekpresentatie in exact een week. Nu niet alleen, maar samen met vijftien andere collega-auteurs.

“Het verhaal over die autorit in Kabul,” zegt Den Tex.

Mijn hart maakt een sprongetje.

“Daarin wordt op een beklemmende manier duidelijk gemaakt hoe acuut de spanning kan zijn. Eén verkeerde beslissing, één overhaaste reactie, één moment van paniek en alles kan onherroepelijk uit de hand lopen. Die spanning, die ultieme behoefte aan controle, zet de auteur messcherp neer.”

Een van mijn collega-auteurs kijkt me aan. “Dat is jouw verhaal, hè?”

Ik knik, trots. De proloog van mijn boek Officier in Afghanistan is tevens het afsluitende hoofdstuk van de verhalenbundel “We missen één man” geworden.

Ik heb in de laatste weken sinds het uitkomen van Officier in Afghanistan al heel wat complimenten in ontvangst mogen nemen, maar dit is het summum: thrillerschrijver Charles den Tex die een verhaal van mijn hand spannend vindt!

Het duurt even voordat mijn trotse glimlach weer beschaafde, Nederlandse proporties heeft aangenomen.

Bestel een gesigneerd exemplaar

Archief

Categorieën